O co nie może pytać pracodawca na rozmowie kwalifikacyjnej?

O co nie może pytać pracodawca na rozmowie kwalifikacyjnej?

AUTOR: Redakcja praca.farmacja.pl
DATA PUBLIKACJI: 04.03.2024
KATEGORIA:

 

Nie na miejscu, niezręczne, kontrowersyjne, zakazane… Podczas rozmowy kwalifikacyjnej rekruter powinien unikać tematów, które nie są bezpośrednio związane z pracą lub mogą sugerować postawy dyskryminacyjne. Jakie to tematy? Sprawdźmy, aby – niezależnie od roli, jaką pełnimy podczas spotkania – być świadomym swoich praw i obowiązków.

 

O co nie wolno pytać podczas rozmowy o pracę?

 

Jeśli podczas rozmowy kwalifikacyjnej pytania pracodawcy nie dotyczą sfery zawodowej, a wręcz „wchodzą z butami” w życie prywatne, albo mogą stawiać zarzuty o dyskryminacji i nierównym traktowaniu kandydatów, należy się ich kategorycznie wystrzegać.

Dla jednych osób dyskusja o osobistych sprawach może nie stanowić problemu, ale dla innych może to być sytuacja niekomfortowa, a zachowanie pytającego niestosowne, niegrzeczne lub wręcz obraźliwe. Nawet dobre intencje i dyskretnie zadawane pytania nie są wymówką dla poruszania pewnych tematów, zwłaszcza z obcą osobą i w profesjonalnej sytuacji biznesowej.

 

Stan cywilny

 

W PRL-u i w latach 90. stan cywilny wpisywało się do CV i życiorysu jako jedną z podstawowych danych osobowych. Dziś nie tylko nie podaje się takich informacji w dokumentach, ale również nie rozmawia się o nich podczas spotkania rekrutacyjnego.

Dla niektórych może to być niezręczna kwestia, np. jeśli jest się w trakcie lub po trudnym rozwodzie albo nie z własnej woli pozostaje się singlem. Niezależnie od celu takiej rozmowy, pytanie o żonę/męża jest po prostu nietaktowne i dotyka sfery prywatnej, która nie ma wpływu na kwalifikacje kandydata.

 

Posiadanie dzieci lub planowanie potomstwa

 

Wciąż panuje krzywdzący stereotyp, że jeśli młoda kobieta wkrótce planuje zajść w ciążę lub jeśli posiada małe dzieci, jej dyspozycyjność może być mniejsza lub w pewnych okresach na jej stanowisko trzeba będzie planować zastępstwo. Owszem, kobiety w ciąży mogą uzyskać zwolnienie lekarskie, a młodzi rodzice posiadają swoje przywileje, ale te kwestie nie mogą być omawiane podczas rozmowy kwalifikacyjnej oraz nie powinny być podstawą do odrzucenia kandydata.

Coraz więcej kobiet, jeśli zdrowie, sytuacja rodzinna oraz rodzaj wykonywanej pracy im na to pozwalają, chce być jak najdłużej aktywna zawodowo i po urlopie macierzyńskim decyduje się na powrót do pracy. Ponadto, warto zwrócić uwagę, że rodzice nabywają cenne kompetencje miękkie, takie jak doskonałe zarządzanie czasem, cierpliwość i empatia.

 

Polityka

 

Polityka to jeden z tych tematów, na które czasami nie rozmawia się przy rodzinnym stole, a co dopiero z potencjalnym szefem. Jeśli nawet rozmowa na temat obecnej sytuacji politycznej zawiąże się spontanicznie, nie należy zdradzać swoich poglądów. 

Nigdy nie wiadomo jakie sympatie polityczne ma druga strona i co w sytuacji, gdy wyjdzie na jaw, że pracodawca popiera inną partię lub posiada odmienne zdanie na kontrowersyjny etycznie temat aktualnie poddawany dyskusji w sejmie? Będzie co najmniej niezręcznie, a w skrajnych przypadku może się to skończyć sporem i odrzuceniem kandydata ze względu na subiektywne odczucia. To nieprofesjonalne i niedopuszczalne.

 

Religia

 

Wyznanie to nie temat do dyskusji w sferze zawodowej. Jak pytanie: „Czy jesteś wierzący?” lub „Jaką religię wyznajesz?” może być powiązane z pracą? Oczywiście w żaden sposób. Religia powinna pozostać indywidualną kwestią każdego z nas i nie może stanowić o ocenie kandydatury i decyzji, czy kogoś zatrudnić, czy nie. 

Należy unikać tematów religijnych również z tego powodu, że w razie wystąpienia konfliktu, kandydat może oskarżyć rekrutera o dyskryminację ze względu na wyznanie. To poważny zarzut, który może mieć konsekwencje prawne.

 

Pochodzenie

 

Obcy akcent w wymowie lub doświadczenie zawodowe w zagranicznych firmach może skłonić do pytania o kraj pochodzenia - nic w tym złego. Jeżeli na etapie przedstawiania się, kandydat sam zdecyduje się opowiedzieć o swoich korzeniach, oczywiście warto wykazać zainteresowanie i pojawia się pole do dopytania o wybrane kwestie. 

Warto jednak unikać wchodzenia w szczegóły, ponieważ granica jest cienka i można dopuścić się dyskryminacji ze względu na narodowość, rasę czy pochodzenie etniczne. Należy trzymać się pytań, które są uzasadnione podczas rekrutacji na dane stanowisko. Jeżeli w ofercie pracy jest wymagana znajomość konkretnego języka, oczywiście należy o nią spytać i ją zweryfikować.

 

Zdrowie

 

Farmaceuta, aby uzyskać prawo wykonywania zawodu, musi posiadać orzeczenie lekarskie potwierdzające posiadanie stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu. Istnieje jeszcze szereg zawodów, które taki wymóg muszą spełnić. W takich przypadkach pracodawca może, a nawet musi potwierdzić ważność uprawnień, w tym aktualność orzeczenia lekarskiego, ale nie ma prawa pytać o szczegóły dotyczące stanu zdrowia, przebyte choroby czy aktualne schorzenia. 

Sama obecność na spotkaniu kwalifikacyjnym jest potwierdzeniem, że kandydat jest w stanie podjąć pracę i nie posiada przeciwwskazań (również zdrowotnych), żeby zajmować stanowisko, na które aplikuje.

 

Seksualność

 

Sfera erotyczna, w tym orientacja seksualna, należy do najbardziej intymnych, dlatego powinna pozostać w prywatnej przestrzeni. Nie tylko nie wypada o nią pytać, ale i jest to surowo zabronione w kontaktach zawodowych. Poruszanie takich tematów może zostać odczytane jako molestowanie lub dyskryminację ze względu na płeć lub orientację.

 

Zwyczaje i nałogi

 

Zdarza się, że na pytanie o słabe strony, osoby ubiegające się  o pracę odpowiadają, że mają słabość do kawy czy słodyczy. To jedyna bezpieczna rozmowa na temat nałogów. Należy unikać dyskutowania na temat tego, czy kandydat pali i jak dużo, albo czy lubi poimprezować, bo „u nas nie ma kacowego”. Nałogi to prywatna sprawa pracownika, chyba że mają negatywny wpływ na wykonywanie obowiązków służbowych. 

Pracodawca nie powinien inicjować rozmowy na ten temat, ponieważ obie strony zabezpiecza Kodeks pracy. A ten mówi nam o przysługujących pracownikom przerwach albo zasadach wykorzystania urlopu na żądanie.

 

Karalność

 

Każdy pracodawca chce zatrudnić osobę „czystą jak łza”, ale dociekanie, czy kandydat nigdy nie miał problemów z prawem, w wielu przypadkach jest nadużyciem. Błędy z przeszłości nie powinny nikogo dyskwalifikować, chociaż trzeba mieć świadomość, że istnieją branże, w których zaświadczenie o niekaralności jest wymagane. Taki dokument jest potrzebny, jeśli ubiegamy się o posadę w służbach mundurowych, ale również jako farmaceuta. Aby nabyć prawo wykonywania zawodu farmaceuty, należy do wniosku załączyć zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.  

 

Czy można pytać o wiek na rozmowie kwalifikacyjnej? Chociaż temat wieku bywa kontrowersyjny, Kodeks Pracy (Art. 221 . § 1. i § 2.) daje pracodawcy prawo do żądania od osoby ubiegającej się o pracę informacji o dacie urodzenia. Do takich danych, „niezbędnych do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku”, należą również:

  • imię i nazwisko;

  • data urodzenia;

  • dane kontaktowe (adres zameldowania/do korespondencji, telefon, e-mail);

  • wykształcenie;

  • kwalifikacje zawodowe;

  • przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

Wracając do samego wieku, data urodzenia jest potrzebna pracodawcy do przygotowania umowy, natomiast w sytuacji rozmowy kwalifikacyjnej, najczęściej nie jest to niezbędna informacja. Aby uniknąć niezręczności i zarzutów o dyskryminację ze względu na wiek, warto unikać dyskusji na temat tego, ile lat powinien mieć idealny kandydat.

 

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej pada zakazane pytanie – co robić?

 

Jak zareagować jeśli pracodawca zada nieodpowiednie pytanie podczas spotkania o pracę? Kandydat ma pełne prawo odmówić udzielenia odpowiedzi, a nawet przerwać rozmowę, jeśli uważa, że jego dobra osobiste, takie jak godność, wizerunek, swoboda sumienia czy prawo do prywatności, zostały naruszone. Taka sprawa może mieć również swój finał w sądzie.

Teoria wydaje się prosta, ale w praktyce często decydujemy się na rozmowę nawet na niekomfortowe dla nas tematy, ponieważ obawiamy się, że jeśli nie udzielimy odpowiedzi na każde pytanie, nie spełnimy oczekiwań rekrutera i zmniejszymy swoje szanse na otrzymanie posady. Aby uniknąć takiej sytuacji, przygotujmy gotową reakcję, która będzie grzeczna, ale asertywna. Wyjaśnij, że czujesz się niezręcznie poruszając kwestie prywatne i wyraź nadzieję, że Twoje kompetencje są wystarczające, żeby rozstrzygnąć o wyniku rekrutacji. Taktownie i profesjonalnie!

REKLAMA

PRZECZYTAJ TAKŻE:

REKLAMA