Wypalenie zawodowe – objawy, etapy i profilaktyka

REKLAMA

Wypalenie zawodowe – objawy, etapy i profilaktyka

AUTOR:Wojtek Chudziński
DATA PUBLIKACJI:03.09.2020
Wypalenie zawodowe - objawy, etapy i profilaktyka

Różnimy się niejednokrotnie pochodzeniem, powodem wyboru swojej ścieżki zawodowej, odbytymi szkoleniami i latami praktyki za pierwszym stołem, ale pod pewnymi względami cechuje nas egalitaryzm wobec zjawisk psychologicznych. Zdecydowanie jednym z nich wydaje się być wypalenie zawodowe.

W literaturze fachowej pierwsze przypadki zawodowego wypalenia opisane zostały już na początku lat 60. XX wieku, jednak samo pojęcie wprowadzono do użycia w roku 1974. Herbert Freudenberger nakreślił wtedy fenomen zwany zespołem wypalenia, który oznaczał stan wyczerpania wywołany nadmiernymi żądaniami stawianymi przez daną osobę lub środowisko pracy. 

Wypalenie zawodowe - jakie są objawy i etapy?

W ujęciu holistycznym, problematykę wypalenia zawodowego najtrafniej opisała Christina Maslach w swojej trójskładnikowej teorii, opisującej je jako zespół wyczerpania emocjonalnego, obniżonego poczucia dokonań osobistych oraz depersonalizacji. Przyjrzyjmy się pokrótce każdej składowej.

Wychodząc poza ramy trójwymiarowej teorii Maslach, przejawy wypalenia zawodowego możemy sklasyfikować w bardziej namacalnych kategoriach, zebranych w poniższej tabeli:

Kategoria objawów
Przykłady objawów
Motywacyjne

rozczarowanie pracą, nuda, utrata idealistycznego podejścia do pracy i zapału

Behawioralne

izolacja, wychodzenie z relacji, mechaniczny sposób komunikacji, konfliktowość

Fizyczne

bezsenność, chroniczny ból głowy, spadek wagi lub apetytu, bóle karku

Poznawcze

utrata sensu, poczucie porażki, bezsilności czy bezradności, nadmierna troska

Afektywne

wyczerpanie emocjonalne, zaburzenia nastroju, nadmierna płaczliwość, depresja

 

Literaturowo wyróżnia się pięć faz wypalenia zawodowego:

Wypalenie zawodowe - profilaktyka

Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem od rzucania pracy i poszukiwania nowej wydaje się uważność i stała troska o swój psychiczny dobrostan. Istnieje szereg czynników, które minimalizują wystąpienie bądź ograniczają nasilenie objawów zawodowego wypalenia. Oto kilka najważniejszych:

SPRAWDŹ NAJNOWSZE OFERTY PRACY