Merchandising najczęściej rozumiany jest jako sposób odpowiedniej ekspozycji produktów na półkach. Jednym z ważniejszych narzędzi tej metody jest tzw. visual merchandising. To dbanie o odpowiednią prezentację lokalu, aby zachęcić potencjalnych klientów do wejścia, i właściwą ekspozycję sprzedawanych w nim produktów w celu zwiększenia poziomu sprzedaży.
Trzy definicje merchandisingu aptecznego
Branża farmaceutyczna również wykorzystuje merchandising. Eksperci przekonują, że percepcja konsumentów, określony sposób przemieszczania się po lokalu i konkretne zachowania mogą wpływać na podejmowane decyzje zakupowe. Z badań wynika, że koncentracja odwiedzających lokal rośnie wraz z czasem przeznaczonym na zakupy.
W literaturze merchandising apteczny rozumiany jest na trzy sposoby jako:
- „ogół działań, związanych z lokalizacją apteki i ukształtowaniem jej wizerunku na rynku, wyposażeniem wnętrza, a także ułożeniem leków na półce”;
- „zestaw działań marketingowych, powiązanych z zarządzaniem apteką, a więc zarządzaniem produktami, kształtowaniem cen, dystrybucją, promocją apteki, a także zarządzaniem personelem”;
- „całokształt wysiłków właścicieli, menedżerów, pracowników, które mają służyć odpowiedniemu ukształtowaniu wnętrza apteki oraz ustaleniu sposobu ułożenia leków na półkach”.
Postaw na sprawdzone sposoby
Aby zwiększyć sprzedaż w aptece, warto stosować złote zasady merchandisingu i zasady visual merchandisingu. Należą do nich:
- Odpowiednia ekspozycja produktów w tak zwanej „strefie gorącej”, czyli w pobliżu kasy, gdzie powinny znaleźć się leki przeciwbólowe, witaminy i suplementy diety.
- Zasada poziomu wzroku, która wiąże się z tym, że produkty najbardziej atrakcyjne powinny być umieszczane na wysokości oczu klienta.
- Efekt obfitości, oznaczający, że klienci są bardziej zainteresowani zakupami, gdy półki wypełnione są obficie produktami.
- Odpowiednia kategoryzacja produktów w aptece, którą wprowadza art. 86 ust. 8 ustawy – Prawo farmaceutyczne: „suplementy nie mogą więc być eksponowane obok leków”, jednak można stworzyć odpowiednie kategorie logiczne, powiązane ze sobą i zgodne z promocjami w aptece.
- Multifacing, czyli eksponowanie produktów w sposób blokowy, a więc kilka opakowań tego samego leku obok siebie.
Ogromne znaczenie w aptece mają także witryny sezonowe oraz wyróżnianie bestsellerów, czyli najlepiej sprzedających się produktów. Można także ustalić grupę docelową dla konkretnych produktów. Przykładem merchandisingu jest stworzenie osobnej strefy dla kobiet i mężczyzn.
Zakazy reklamy aptek a merchandising
Merchandising jest jednym z bardziej skutecznych instrumentów promocji, który może przyczynić się do wzrostu obrotów przy względnie niewielkich nakładach. Statystyki wskazują, że metoda ta może zwiększyć sprzedaż w aptece nawet o 30–40%, a także sprawić, że klienci będą wracać do konkretnej placówki.
Od 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, zakazano aptekom aktywnego promowania się. W kontekście powyższych przepisów visual merchandising jest jak najbardziej dopuszczalny.
Literatura:
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o prawie farmaceutycznym (Dz.U. 2001 Nr 126, poz. 1381 t.j. Dz.U. 2017, poz. 221).
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. 2011 Nr 122, poz. 696 t.j. Dz.U. 2017, poz. 1844.3).
- M. Michalik, Rola apteki na rynku farmaceutycznym, [w:] M. Michalik B. Pilarczyk, H. Mruk (red.). Marketing strategiczny na rynku farmaceutycznym.