ABC inflacji. Jak inflacja wpływa na zarobki i grubość naszego portfela?

REKLAMA

ABC inflacji. Jak inflacja wpływa na zarobki i grubość naszego portfela?

AUTOR: Redakcja praca.farmacja.pl
DATA PUBLIKACJI: 24.10.2022

Coraz częściej słyszymy o wysokiej inflacji. Coraz bardziej odczuwamy wzrost cen kiedy robimy zakupy, tankujemy samochód czy spoglądamy na rachunki za media. Czy w związku z tym nasze pensje rosną w takim samym tempie, co inflacja? A może powinny? Sprawdźmy.

 

Co to inflacja? Definicja

 

Inflacja to proces ekonomiczny określający średni, powszechny wzrost cen, który prowadzi do obniżenia siły nabywczej pieniądza, czyli za tę samą kwotę możemy kupić mniej niż w przeszłości.

Do inflacji może dojść wszędzie tam, gdzie mają miejsce transakcja monetarne, a przedstawiana jest w formie wskaźników cen – czytamy w serwisie Money.pl[2]

Jak podaje Centralny Bank Europejski[1], do mierzenia poziomu inflacji bierze się pod uwagę ceny wszystkich towarów i usług, z których korzystają przeciętne gospodarstwa domowe, tj.: dobra codziennego użytku (np. żywność, paliwo), dobra trwałe (np. odzież, sprzęt AGD i RTV) i usługi (np. fryzjerskie, wynajem nieruchomości).

Rozróżniamy inflację: pełzającą, kroczącą, galopującą i hiperinflację – w zależności od tego, czy wzrost cen nie przekracza rocznie kilku procent, czy mówimy o bardzo szybkim wzroście cen przy jednoczesnej stracie wartości pieniądza.

 

Przyczyny inflacji

 

Do  najważniejszych źródeł inflacji, jak podają Główny Urząd Statystyczny[3] i Business Insider[4], należą m.in.:

  • nadmierna ilość pieniądza w gospodarce,
  • nadmierny wzrost płac,
  • nadmiar lub niedobór podaży,
  • niezrównoważony budżet państwa,
  • duży wzrost cen surowców energetycznych,
  • nadmiar inwestycji finansowanych przez państwo,
  • wysokie obciążenia podatkowe,
  • nadmierna ilość monopoli.

 

Skutki inflacji

 

Jeśli zaś chodzi o konsekwencje, jakie niesie za sobą inflacja, Główny Urząd Statystyczny oraz redakcje Business Insider[5] i Kariera w Finansach[6] wymieniają m.in.::

  • spadek siły nabywczej pieniądza,
  • spowolnienie gospodarcze,
  • brak stabilności w prowadzeniu działalności gospodarczej,
  • wyższe dochody nominalne,
  • ograniczenie produkcji,
  • spadek zaufania do pieniądza,
  • utrudnienia w rozliczaniu transakcji zagranicznych,
  • powszechne zubożenie społeczeństwa.

 

Inflacja w Polsce

 

Według szacunków Głównego Urzędu Statystycznego, inflacja we wrześniu 2022 roku w Polsce wyniosła 17,2 proc. (rok do roku). Tym samym średni wzrost cen przekroczył próg 17 proc. po raz pierwszy od 1997 roku.

Dla porównania: w styczniu 2022 roku poziom inflacji w Polsce sięgał 9,2 proc., a rok temu (we wrześniu 2021 roku) – 5,8 proc.

Wykres „Inflacja w Polsce 2022”, źródło: tvn24.pl[7]

 

Inflacja w Europie

 

A jak sytuacja wygląda w Unii Europejskiej? Średnia dla wszystkich krajów strefy euro wyniosła we wrześniu 2022 roku 10 proc. Wskaźnik wzrostu cen nie był tak wysoki od 20 lat.

 

Inflacja a zarobki

 

Jaki jest związek między inflacją a siłą nabywczą płac? Ze względu na rosnącą inflację, to samo wynagrodzenie ma mniejszą siłę nabywczą, czyli przy niezmienionym dochodzie można nabyć mniej towarów lub usług. Jak czytamy w publikacji GUS nt. inflacji[8]: „[Inflacja] w konsekwencji prowadzi do zmniejszania się wartości realnej dochodów i zasobów pieniężnych, w tym między innymi płac i świadczeń pieniężnych”.

Jak wylicza Business Insider[9], tylko w czerwcu 2022 roku (kiedy inflacja była na poziomie 15,5 proc.) realne przeciętne wynagrodzenie zmalało o 2,5 proc., a już wkrótce może to być 4 proc.

 

Inflacja a podwyżki

 

W celu zrekompensowania spadku siły nabywczej wynagrodzeń, stosuje się waloryzację płac, emerytur, rent czy innych świadczeń finansowych. Waloryzacja może być kwotowa lub procentowa, a jej celem jest przywrócenie realnej wartości sprzed obniżki spowodowanej inflacją[10].

O ile konieczność stosowania waloryzacji jest ujęta prawnie w stosunku do rent czy emerytur, o tyle w przypadku wynagrodzeń nie jest to powszechna praktyka (chyba że mówimy o pensji minimalnej). W obecnej sytuacji gospodarczej warto na ten aspekt zwrócić uwagę podczas podpisywania umowy o pracę. Można bowiem poprosić pracodawcę o zawarcie klauzuli dotyczącej waloryzacji.

W związku z galopującą inflacją coraz więcej pracowników stara się o podwyżkę. Jednak w rzeczywistości wzrosty wynagrodzeń nie nadążają za wzrostem cen. Jak wynika z ankiety serwisu Pracuj.pl[11], aż 44 proc. Polaków ze względu na inflację rozważa zmianę pracy na lepiej płatną.

 

Podwyżka inflacyjna

 

Coraz więcej mówi się na rynku pracy o tzw. podwyżce inflacyjnej, czyli wzroście wysokości wynagrodzenia, będącym odpowiedzią na znaczący wzrost inflacji. Choć prawo nie nakłada na pracodawców obowiązku wprowadzenia podwyżki inflacyjnej i ma ona charakter dobrowolny, pracownicy oczekują wzrostu wynagrodzeń w związku z negatywnymi skutkami inflacji na ich portfele.

Pracodawcy, choć inflacja nie oszczędza także ich, reagują na zmieniające się warunki gospodarcze. W 2021 roku inflacja w Polsce wyniosła 10 proc. i pracodawcy zadeklarowali się, że w 2022 roku o taki sam odsetek podniosą pensje swoim pracownikom[12]. Jaka deklaracja padnie na końcu bieżącego roku? Zobaczymy wkrótce.

 

Jak oceniasz swoją obecną sytuację płacową w kontekście inflacji? Czy pracodawca rozmawiał z Tobą na ten temat? Czy zaproponował podwyżkę inflacyjną lub inną opcję rekompensaty? Jeśli nie, a odczuwasz negatywne skutki inflacji, może warto zaprosić go na rozmowę? Jeśli jednak należysz do grupy pracowników, która zastanawia się nad zmianą pracy ze względu na rosnącą inflację, sprawdź obecne oferty pracy i poszukaj dla siebie nowych możliwości zawodowych.

 

[1] Europejski Bank Centralny: Co to jest inflacja? https://www.ecb.europa.eu/ecb/educational/explainers/tell-me-more/html/what_is_inflation.pl.html

[2] Money.pl: Inflacja – co to jest i jak wpływa na ceny? https://www.money.pl/gospodarka/inflacja-co-to-jest-i-jak-wplywa-na-ceny-6774412207499872a.html

[3] GUS: Co warto wiedzieć o inflacji? https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5464/18/1/1/co_warto_wiedziec_o_inflacji.pdf

[4] Business Insider: Inflacja: https://businessinsider.com.pl/inflacja

[5] Business Insider: Inflacja: https://businessinsider.com.pl/inflacja

[6] Kariera w Finansach: Inflacja: https://www.karierawfinansach.pl/baza-wiedzy/slownik-pojec/inflacja-co-to-jest-inflacja

[7] tvn24.pl: Inflacja – wrzesień 2022: https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/inflacja-wrzesien-2022-wstepne-dane-gus-6139525

[8] GUS: Co warto wiedzieć o inflacji? https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5464/18/1/1/co_warto_wiedziec_o_inflacji.pdf

[9] Business Insider: Inflacja zjadła 2,5 tys. zł ze średniego wynagrodzenia. Najgorsze dopiero przyjdzie: https://businessinsider.com.pl/twoje-pieniadze/przecietne-wynagrodzenie-i-inflacja-jak-realnie-zmienia-sie-placa/2xcr9n0

[10] GUS: Co warto wiedzieć o inflacji? https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5464/18/1/1/co_warto_wiedziec_o_inflacji.pdf

[11] Gazeta Prawna: Ze względu na inflację 44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną [BADANIE]: https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8419537,badanie-inflacja-zmiana-pracy-wyplata-pensja.html

[12] Pracuj.pl: Podwyżka inflacyjna od A do Z: https://zarobki.pracuj.pl/zarobki-i-prawo-pracy/podwyzka-inflacyjna-co-to-jest-i-czy-jest-obowiazkowa/

 

PRZECZYTAJ TAKŻE: