Generacja Z - charakterystyka
Pokolenie Z reprezentują osoby urodzone w latach 1995-2012 roku, których najważniejszym wyróżnikiem jest dorastanie w pełni cyfrowym świecie.
Niektórzy badacze uważają, że pokolenie Z to osoby urodzone między 1997 a 2010 rokiem.
Niezależnie od przyjętej daty początkowej, wiele osób zaliczanych do generacji Z wchodziło w dorosłość w czasie pandemii COVID-19, co nie pozostaje bez znaczenia dla ukształtowania się ich społecznych cech, zarówno w życiu prywatnym i zawodowym.
Ciekawostka: O pokoleniu Z mówi się również: zoomerzy, zoomersi, Gen Z, pokolenie C, pokolenie V, pokolenie internetowe, ciche pokolenie, pokolenie multitasking.
Czym charakteryzuje się pokolenie Z?
- jest nieustannie online (czas wolny w większości spędza w świecie cyfrowym; jest uzależnione od Internetu);
- myśli realistycznie i pragmatycznie;
- jest czujne i bywa zbyt ostrożne;
- wiedzę czerpie z Internetu;
- lubi nowe technologie i intuicyjnie z nich korzysta;
- jest aktywne w sieci jako konsument i twórca;
- ceni wolność i niezależność;
- jest otwarte, komunikatywne i bezpośrednie;
- ma potrzebę kontaktu z rówieśnikami i budowania bezpośrednich relacji;
- oczekuje szybkich reakcji i stałej uwagi;
- ma ambitne, często wyidealizowane plany na przyszłość;
- ma potrzebę zmieniania świata;
- jest twórcze i przedsiębiorcze;
- lubi podróżować, próbować nowych rzeczy i poznawać ludzi;
- nie wierzy w siebie (często ma zaniżone poczucie własnej wartości);
- szybko się dekoncentruje;
- dba o zdrowie psychiczne;
- ważna jest dla niego ekologia i zrównoważony rozwój.
Należy zauważyć, że powyższe cechy mają charakter obiegowych opinii, a nie informacji popartych wieloletnimi badaniami. Które się potwierdzą i obronią, a które odejdą do lamusa - dowiemy się już wkrótce.
Pokolenie Z na rynku pracy
Cyfrowy nomada, ma wysokie oczekiwania zawodowe, często zmienia pracę i nie uważa ją za swój życiowy cel. Oto, czym wyróżnia się pokolenie Z na rynku pracy:
- nie ma jeszcze sprecyzowanych planów na karierę zawodową, szuka swojej ścieżki;
- często zmienia pracę (tzw. job hopping) i nie boi się zmian w życiu zawodowym, ale stroni od nadmiernego ryzyka (wygrywają rozsądek i pragmatyzm)
- ceni niezależność i elastyczny tryb pracy, ale jednocześnie dąży do stabilności;
- ma swobodne podejście do lojalności wobec pracy i pracodawcy;
- oczekuje uznania, szacunku i uczciwości, ważna jest etyka w biznesie;
- lubi uczyć się nowych rzeczy, szybko przyswaja informacje i jest chętne do nauki;
- praca ma być satysfakcjonująca i przyjemna, a nie kieratem i przykrym obowiązkiem;
- w pracy szuka wartości, które będą wykraczać poza zarabianie pieniędzy i pięcie się po szczeblach kariery;
- potrafi się szczerze zaangażować i wziąć na siebie odpowiedzialność, ale tylko w pracy, w którą wierzy i która je pasjonuje;
- traktuje pracę czysto pragmatycznie, jako środek do realizacji osobistych celów;
- życie prywatne stawia ponad karierę zawodową;
- jest wymagające, ma duże oczekiwania i otwarcie o nich mówi;
- bardziej od wysokiego wynagrodzenia ceni jakość pracy, wysoką kulturę zawodową i dobrą atmosferę w zespole;
- ma niskie kompetencje miękkie związane z bezpośrednią komunikacją;
- najlepiej odnajduje się w pracy związanej z nowymi technologiami;
- oczekuje regularnej informacji zwrotnej na temat swojej pracy oraz zewnętrznej motywacji;
- ma małą wiarę w siebie i nie docenia swoich umiejętności;
- nie ma zaufania do dużych korporacji;
- wyznacza nowe trendy na rynku pracy;
- często myśli o rozwijaniu własnego biznesu.
Pamiętajmy: Większość pokolenia Z dopiero wchodzi w dorosłość i rozpoczyna swoją karierę zawodową, więc wszelkie opinie na temat zachowań tej generacji na rynku pracy bazują na początkowych obserwacjach i z pewnością będą jeszcze ewoluować.
Pokolenie Z w branży farmaceutycznej
Zatrudniając osoby z pokolenia Z w farmacji, trzeba mieć na uwadze, że najstarsze z nich skończą w 2025 roku 30 lat. Mogą to być świeżo upieczeni absolwenci studiów wyższych bez doświadczenia lub młodzi fachowcy z kilkuletnim doświadczeniem.
W przypadku najstarszych magistrów farmacji z generacji Z będą to specjaliści z maksymalnie 4-letnim doświadczeniem zawodowym. Dłuższy staż pracy mogą mieć za sobą technicy farmaceutyczni.
Rekrutacja pokolenia Z: od oferty pracy do utrzymania młodego talentu
Sprawa jest oczywista: chcąc skutecznie dotrzeć do sprecyzowanej grupy docelowej, musisz szukać tam, gdzie ta grupa występuje w największej ilości. Jeżeli masz zamiar trafić z ofertą pracy do pokolenia Z, po pierwsze szukaj w sieci.
Na wstępie odrzuć wszystkie kanały offline. Przedstawiciele generacji Z nie przeglądają ogłoszeń o pracę w gazetach czy biurach urzędów pracy. Za to są ciągle online. Przede wszystkim w mediach społecznościowych, ale nie tylko.
Zoomersi cenią swój czas i lubią konkretne, skuteczne rozwiązania, więc szukając ofert w konkretnej branży, z pewnością wybiorą specjalistyczne portale z ogłoszeniami o pracę, np. Praca.farmacja.pl w farmacji lub RocketJobs.pl w marketingu. Co więcej, mając do wyboru desktop (komputer) lub mobile (smartfon), młodsze pokolenie chętniej skorzysta z aplikacji mobilnych, które pozwolą mu w szybki, intuicyjny sposób wysłać CV i sprawnie zarządzać procesem rekrutacyjnym.
Zanim jeszcze zamieścisz ogłoszenie o pracę w wybranym e-miejscu, zastanów się, co przyciągnie uwagę pokolenia Z i zachęci do aplikacji młode talenty.
Publikacja oferty pracy w odpowiednim miejscu to pierwszy krok. Następnie trzeba zadbać o kolejne etapy rekrutacji, również dostosowując je do rodzaju kandydatów. Jak dostosować ofertę pracy, żeby przyciągnąć uwagę Z-tki i zachęcić je do aplikacji?
Dla pokolenia Z w pracy istotna będzie innowacyjność i kreatywność pracy, włączając w to z jednej strony zastosowanie nowoczesnych narzędzi i technologii, a z drugiej motywujący zakres obowiązków uwzględniający elastyczny model pracy i możliwość rozwoju. Przy ostatniej kwestii należy jednak zwrócić uwagę, że dążenie do samorozwoju nie oznacza szalonego wyścigu szczurów, a jakościowe wzrastanie we własnym tempie.
Wyższa Szkoła Humanitas przygotowała raport “Pokolenie Z na rynku pracy”, z którego wynika, że dla generacji Z ważne są wysokie wynagrodzenie i elastyczne godziny pracy, ale poza tymi formalnymi warunkami, bardziej cenią wysoką kulturę pracy, która obejmuje m.in.: dobrą atmosferę, koncepcję work-life balance, szacunek i uznanie oraz pracę zgodną z indywidualnym światopoglądem i osobistymi wartościami.
Mając to wszystko na uwadze, pracodawcy powinni przemyśleć ofertę także pod kątem benefitów pozapłacowych, które poprawią komfort życia pracowników i zadbają o ich zdrowie holistycznie. Młodym osobom na pewno spodobają się dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne i karnet na siłownię, ale jeszcze bardziej docenią dni zdrowia psychicznego, zajęcia medytacji, sesje terapeutyczne czy warsztaty odnowy biologicznej.
Młodzi nie lubią lania wody, preferują szybką, sprawną komunikację. Dlatego oferta pracy skierowana do pokolenia Z powinna być krótka i konkretna, proces rekrutacji nie może mieć zbyt wiele etapów, a oczekiwanie na decyzję nie może ciągnąć się tygodniami.
Jeżeli dojdzie już do rozmowy kwalifikacyjnej z młodym kandydatem, jako osoba rekrutująca przygotuj się na to, że będzie to rekrutacja dwustronna. Przygotuj się na zadawanie pytań, ale i udzielanie odpowiedzi na pytania drugiej strony. Potencjalny pracownik otwarcie powie o swoich oczekiwaniach, nie czekając na przedstawienie warunków, a jednocześnie zapyta o wartości firmy, kulturę pracy czy strukturę wynagrodzeń.
Zanim jednak dojdzie do bezpośredniego spotkania, warto młodemu kandydatowi zaproponować rekrutację zdalną. W takiej formie zoomersi czują się pewniej, dlatego jest większa szansa, że na takiej rozmowie się pojawią (co już nie jest takie oczywiste w przypadku spotkań twarzą w twarz).
Przy tym punkcie warto też rozważyć zaoferowanie Z-tkom możliwość pracy zdalnej lub hybrydowej - jeżeli stanowisko pracy na to pozwala. Przy czym należy również pamiętać o tym, że młodzi mają jednocześnie potrzebę bezpośrednich kontaktów. Firma powinna zadbać o cykliczne spotkania i integracje, aby te istotne potrzeby pracowników zaspokoić i zbudować zgrany zespół.
Z jak Zarządzanie
Nowe pokolenie na rynku pracy potrzebuje jasnego drogowskazu. Zarządzanie Gen Z będzie dużym wyzwaniem i dla samych zainteresowanych, i dla starszych pracowników, ale zwłaszcza dla pionu kierowniczego.
Rekrutując osoby z pokolenia Z, upewnij się, czy w zespole jest właściwy menedżer, który pokieruje młodymi pracownikami, będzie potrafił się z nimi skutecznie komunikować i motywować ich do pracy. Kluczowe będą tu nowoczesne kompetencje miękkie.
Dobry przełożony to jedna kwestia. Do sukcesu przyczyni się tu jeszcze mentor. Tzw. firmowy “buddy”, opiekun wprowadzający młodego pracownika, który dodatkowo wysłucha, wesprze, doradzi i pokieruje.
Pokolenie Z = Pokolenie Zmiany
Zetki są roszczeniowe i niestabilne, mają wielkie wymagania, a same nie mają wiele do zaoferowania - to częste komentarze osób ze starszych pokoleń, które stały się swego rodzaju mitem, a na pewno powielanym, krzywdzącym stereotypem.
Ci, co narzekają, nie podejmują próby zrozumienia młodych i ich potrzeb oraz nie dopuszczają do siebie myśli, że rzeczywistość wokół nas się zmienia i warto podejść do niej z otwartą głową. Dotyczy to również rynku pracy i rekrutacji. Jaki to będzie rynek? Celem Zetek jest realny rynek pracownika. Czy cel ten zostanie osiągnięty zgodnie z ich wyidealizowaną wizją? Czas pokaże. Jedno jest pewne: wraz z wejściem nowego pokolenia, rynek pracy będzie sukcesywnie ewoluował.
Ponieważ jak powiedział grecki filozof Heraklit z Efezu: „Jedyną stałą rzeczą w życiu jest zmiana”. A młodość to zawsze zmiana.